TEXT: Doddi Ahmad Fauji + Devi Apriani Sunda yoresinde, Endonezya’ya cumhuriyet hükümeti, kuresel miras olarak Angklung aletinin bildirisi için mucadele ediyor.
Bandung`un dogu kesiminde agaclarla suslenmis guzel alanlar yer aliyor. Aksam belirdiginde etraf kalabalik oluyor. Onlarca cocuk aileleri tarafindan birakiliyor ve tur otobusleriyle gezmeye gelenler de var. Ne oluyor orada?
Orada Angklung muzik konserleri surekli yapilir. Bu Sundanese insanlarinin geleneksel mizigidir ve Saung Angklung UJO (SAU) nun cazibesi haline gelmistir. SAU Bati Javadaki konsantre muzik guruplarindan biridir. SAU aktifligiyle yorulmaksizligiyla angklung muzigini koruyan ve favori yapan bir gurup oldugu soylenebilir hatta komsu ulke Malezyali muzisyenler tarafindan taklit edilmistir.
Malezyada angklungun kendi geleksel müzikleri oldugunu gosteren posterlerle sik sik konserler yapilir hatta bu Dogu Javali artisler tarafindan taninmistir. Bu yaniltici bir posterdir cunku Endonezyada angklung Bati Javali muzisyenlerin caldigi bir muziktir. SAU’dan dan baska Endonezya Egitim Üniversitesinden Kabumi angklungu yabanci topraklara tanitan gruptur. Ayrica Pasundan Üniversitesi ve Bandung Teknoloji Üniversitsinde angklung soyleyen korolar bulunmaktadir.
Endonezyada angklungun Sundanese sanatcilari tarafindan taninip soylenmesine ragmen angklungu calan ve soyleyenlerin cogu sadece Sundaneseli sanatcilar degildir. 2009’da Kültür ve turizm bölümü tarafindan yayimlanan Samanyata ilan baskisinda Dr. Groneman`a gore Angklung Hindu cagindan once coktan butun milletin favorisi oldugunu belirtmistir. Angklung Balidede calinina bir muziktir. Ozellikle ngabenin olaylarinda (Törenle yakma töreni). Güney Banten’in Baduy Kanekes kesiminde de çeltik tarlalarinin verim ve yemek zamanlarinda da angklunk calinir. Jati Serang koyunde angklung gubrag koy grup temizligi zamaninda ve tarla ekimlerinde calinan aletler olarak bilinir, Kulonprogo bu kutlamalari angklung krumpyung olarak adlandirirlar.
Java muziginde Yaap Kunst`a gore angklung güney Sumatra ve Kalimantan’da da bulundugu dile getirilmistir.(Sumarsono ve Pirous’ta Soetigna, 2007: 2008). Birkaç bilgiye göre, angklung bati Kalimanta`da da bilinmektedir. Hollanda`daki Indische Enstitüsü Müzesinde tutulan belgelere gore bu listelenmistir. Katalog numarasi: 1297 1-2 ve 1767 1-3. 40 ve 50 numarali kataloglara gore geleneksel angklung Lampung’da da calinir.
Sunda yoresinde yalnizken calinir. Angklungun; Angklung Badeng, Angklung Buncis, Angklung Dogdog lojor, Angklung Badud, Angklung Gubrag, Angklung Bungko gibi cesitli isimleri vardir.
Angklung ayni türden müzik aleti aslinda, sadece Bati Java halki tarafindan bilinmemektedir. Bizim komsu ülkenin sanatçilari önceden orada bambu varligini hatirlayarak Angklung’u biliyor olabilir. Bununla birlikte, ildigimiz gibi Angklung’un cesidi, Angklung’u korumakta en israrli olan bati Java’ dan Angklung sanatçilarinin biri olan Daeng Soetigna tarafindan yapilan degisiklik olarak belgelenmistir.
Samanya bulteninde, 1938 yilinda Daeng Soetigna ,Kuningan Bölgesindeki Hollandsch Inlandsche Okulu’nda (HIS), Bati Java;gelisen modern Angklung’ta basarili olan bir ögretmenti, bu sadece pentatonik sesleri içindi diyatonikte yapilabilir.Angklung, Angklung Daeng veya Angklung Padaeng olarakta cagrilir. 1968 yilinda Daeng ,cumhuriyeti Endonezya’ dan ”Kültürel Satyalencan” onuruna layik goruldu. O günden beri de Angklung için ucuz, basit ve çekici enstrüman egitimi olarak belirtilir.
1950 yilinda Daeng Soetigna, Bandung sehrinde diyatonik Angklung gelistirdi. Burada, Daeng, Udjo Ngalagena adinda çok yetenekli ve istekli ögrenci buldu. Daeng Soetigna ayrildintan sonra Udjo sadakatle Angklung tarihi üzerinde yogunlasti.Guzellikler icinde ayakta duran Angklung’u gelistirdigi veBandung’un gelismis yeri olan bir yerdi.
Taufik Hidayat, SAU operasyonel Direktörü ; Daeng Soetigna, Saung Angklung Udjo kurulusunun ayrilmaz bir parcasidir dedi ve ekledi, Bir sanatcinin dedigi gibi Angklung’da Udjo’nun ilgisinin, daha kuvvetli büyüdügudur. Saung Angklung Udjo, Dogu Bandung’un Padasuka-188. caddesinde yer alan ,baslangicta sadece siradan yasanan bir yer oldu.
Bununla birlikte, Udjo Ngalagena’nin ve onun esi Uum sumiatinin, Angklunga sahip oldugu ilgi yüzünden, onlarin evi, bir Angklung imalatçisine dönmüstu. Zamanla, Angklung imalatçi noktasi olarak bilindi, ve yabanci turistler ziyaret etmeye basladi.
Oradan, Saung Angklung Udjo’ un gelismesiyle, simdi oldugu gibi sundanese kültür sanat turizm merkezi oldu. Endonezya Cumhuriyeti Hükümeti ; kultur ve sanat bakanliginin, kultur sanat ve film genelmudurlugu araciligigla kaydedilmis evrensel miras olan Angklug icin mucadele ediyor.Bu mücadele için butun sartlar yerine getirildi ve onaylandi.Ve simdi, hepimiz Unesco tarafindan kararlastirmak için toplanan jüri üyesi için beklemedeyiz. Bol sanslar.
Angklung, global bir miras olarak nicin mucadele edilmeliydi?Bu angklung müzigi sadece eglence icin olmadigi ayni zamanda rehberlik ettigi icindir..Angklung müziginde, disiplinin degerleri, vazife ve yükümlülükten haberdar olma, demokratik, tolerans, güven, kolektif is, kesinlik, hizlilik ve sorumluluk vardir. Angklung, yalniz oynanamaz. Bu nedenle, isbirligi bir angklung müzik konserinde önemli anahtartir.
source: arti special edition, 2010
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder